Δουργούτι-Φάρος- Κατσιποδη. Το «Δίστομο» της Αθήνας

του Ανδρέα Δενεζακη – ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ

Δυο μέρες μετά το μπλόκο του Βύρωνα  το γερμανικό επιτελείο της Αθήνας αποφασίζει να χτυπήσει τα ξημερώματα της Τετάρτης 9 Αυγούστου 1944, τις ανταρτομάνες περιοχές στο Δουργούτι, το Κατσιπόδι (Δάφνη) και μέρος του νέου Κόσμου. (περισσότερα…)

Advertisements

Η δική μου Δάφνη

Κείμενο και φωτογραφίες: Βερίνα Χωρεάνθη

Δεν είναι πολλά αυτά που θα ήθελα πραγματικά να θυμάμαι από τα χρόνια του σχολείου στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, ωστόσο εκείνο που μάλλον δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ είναι το ίδιο το σχολικό κτίριο – ένα αχανές και φουτουριστικό για την εποχή του συγκρότημα χτισμένο στο λόφο κάτω από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, ακριβώς στα σύνορα Δάφνης και Νέου Κόσμου.

Το τεράστιο αυτό κτιριακό συγκρότημα, που όλοι το ήξεραν τότε σαν «τα σχολεία της Δάφνης» ακριβώς γιατί ήταν πάνω στα σύνορα των δήμων, ήταν σχεδιασμένο με ευρωπαϊκές προδιαγραφές και στέγαζε τότε τρία σχολεία. Ένα απ’ αυτά ήταν και το δικό μου, το 43ο Γυμνάσιο-Λύκειο Αθηνών, η είσοδος του οποίου βρισκόταν στην κορυφή σχεδόν της ανηφόρας η οποία οδηγούσε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και που έφερε τη μυθιστορηματική ονομασία «οδός Ασπρογέρακα» – το καθημερινό ανέβασμα αυτής της ανηφόρας μας φαινόταν κανονικός Γολγοθάς. (περισσότερα…)

9 Αυγούστου 1944 το μπλόκο του Φάρου

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μνημείο στην Πλατεία του Φάρου (πηγή ert.gr)

 

Στις 8 Αυγούστου 1944 από το ύψωμα της Ζωοδόχου Πηγής η αντίσταση της περιοχής κάλεσε με χωνί τους άνδρες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, διότι υπήρχε φήμη ότι θα γίνει μπλόκο από τους Γερμανούς. Την προηγούμενη μέρα είχε γίνει αντίστοιχο μπλόκο στο Βύρωνα, στο οποίο είχαν εκτελεστεί 11 άνδρες. Η υποψία πως ο επόμενος στόχος των κατακτητών θα ήταν ο Φάρος, προέκυπτε και από το γεγονός ότι η περιοχή είχε γίνει στόχος ξανά τον Ιανουάριο της ίδιας χρονιάς, όταν σε καταδρομή των δυνάμεων κατοχής είχαν συλληφθεί 17 άνδρες της αντίστασης και είχε σκοτωθεί ο υπεύθυνος της ΕΛΑΣ Σπύρος Αλεβίζος. Παρά τον εμφανή κίνδυνο, ελάχιστοι πίστεψαν την προειδοποίηση και έφυγαν. Οι περισσότεροι την αγνόησαν.

Από τα ξημερώματα της 9ης Αυγούστου η περιοχή κυκλώθηκε από Γερμανικά στρατεύματα. Στο πλευρό των Γερμανών ήταν και Έλληνες συνεργάτες τους από τα τάγματα ασφαλείας. Συγκέντρωσαν εκατοντάδες άντρες της Νέας Σμύρνης, του Νέου Κόσμου και του Κατσιποδιού (Άνω Δάφνης) στην Αλάνα, ένα μεγάλο άκτιστο οικόπεδο έκτασης 25 στρεμμάτων περίπου που εκτεινόταν ανάμεσα στις οδούς Αρτάκης, Ακροπόλεως, Σπάρτης και Παλιγγενεσίας. Αρχικά τους ζήτησαν να καταδώσουν όσους αντιστασιακούς γνώριζαν. Κανείς όμως δεν θέλησε να γίνει προδότης. Τότε άρχισαν να παίρνουν στην τύχη πέντε πέντε άντρες και να τους εκτελούν εν ψυχρώ. Τελικός απολογισμός 114 νεκροί. Ο εφιάλτης ήταν ο ταγματασφαλίτης ανθυπασπιστής Γεώργιος Ζαχαρόπουλος, που έκανε το κουμάντο και έδινε τις διαταγές για εκτελέσεις. Τους υπόλοιπους, πάνω από 2.500 άνδρες, τους πήραν όμηρους σε γερμανικά στρατόπεδα. Άφησαν μόνο τους πιο ηλικιωμένους και τους εφήβους κάτω των 16 χρόνων.

 

Το βραδάκι της τραγικής μέρας, ένα απέραντο μοιρολόι ακουγόταν στην Αλάνα. Ξεμαλλιασμένες γυναίκες έψαχναν τα σκορπισμένα πτώματα ελπίζοντας ότι δεν θα βρουν ανάμεσά τους δικούς τους ανθρώπους.

Όσοι σύρθηκαν αιχμάλωτοι υπέστησαν πολλές κακουχίες πριν επιστρέψουν στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο. Πολλοί από αυτούς δεν κατάφεραν να επιζήσουν και άφησαν τα κόκκαλά τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Στη μνήμη των νεκρών έχει στηθεί μνημείο στην πλατεία του Φάρου. Επίσης από την ανατολική άκρη της παλιάς Αλάνας ξεκινά η οδός Ηρώων, που ονομάσθηκε έτσι προς τιμή των εκτελεσθέντων.


Από το βιβλίο του Θεόδωρου Γρ. Μπελίτσου «Από τη Σμύρνη στη Νέα Σμύρνη», Σύντομο ιστορικό χρονικό της πόλης μας, Γ΄ έκδοση, 2ο Γυμνάσιο Ν. Σμύρνης «Ομήρειο» , 2011, το οποίο είναι δημοσιευμένο σε ψηφιακή μορφή στην ιστοσελίδα του «Ομηρείου» 2ου ΓΕΛ Ν. Σμύρνης στη διεύθυνση :

71 χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας

apeleyuervsh12 Οκτωβρίου 1944. Εβδομήντα ένα  χρόνια πριν, ένα πρωινό Πέμπτης, οι καμπάνες των εκκλησιών άρχισαν να χτυπούν χαρμόσυνα, καλώντας τους Αθηναίους να ξεχυθούν στους δρόμους και να πανηγυρίσουν το τέλος της γερμανικής κατοχής.

«Η πιο όμορφη, η πιο γλυκιά μέρα του κόσμου» έχει γράψει ο Γιώργος Σεφέρης για την ημέρα της Απελευθέρωσης που ξημέρωσε στην Αθήνα, μετά από τριάμισι χρόνια γερμανικής κατοχής. (περισσότερα…)

Στο Κατσιπόδι υποφέρει η φτωχολογιά

Μία εικόνα για την κατάσταση που επικρατούσε στη Δάφνη το έτος 1934, το ονομαζόμενο τότε Κατσιπόδι, μας δίνει το παρακάτω άρθρο της 26ης Ιουνίου 1934.

Ένας ερημότοπος, χωρίς νερό, χωρίς γιατρούς, χωρίς φάρμακα.


ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 26.6.1934

Κατσιπόδι, 23 του Ιούνη 1934.

Το Κατσιπόδι στα χρόνια της Κατοχής

28η Οκτωβρίου 1940

Την Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2014, συμπληρώνονται 74 χρόνια από την έναρξη της αντίστασης στον Ιταλικό και Γερμανικό φασιστικό ζυγό. (περισσότερα…)

Αρέσει σε %d bloggers: